Offergaven
Het doel van offergaven
We offeren niet omdat Boeddha onze offeranden
nodig heeft. Wanneer iemand alle onzuiverheden heeft gezuiverd
en de gelukzaligheid geniet die ontspringt uit wijsheid,
dan heeft hij geen wierookstokje meer nodig om gelukkig te
zijn. Ook offeren we niet om Boeddha’s gunst te winnen.
Boeddha ontwikkelde lang geleden onbevooroordeelde liefde
en mededogen en dat zal door vleierij en omkoperij
niet anders worden, zoals bij gewone mensen wel het geval
is.
In plaats daarvan is offeren is een manier om voor onszelf
positieve mogelijkheden te scheppen, het tegengaan van gierigheid
en het verminderen van gehechtheid.
Hierdoor staat je bewustzijn meer open voor heilzame gedachten,
zodat we makkelijker realisaties op kunnen wekken. Normaal
voelen we ons erg gehecht en egoïstisch. We houden het
grootste en mooiste voor onszelf en geven vaak alleen dingen
die minder goed zijn of iets wat we zelf helemaal niet willen
hebben aan anderen.
Met dergelijke egoïstische trekjes voelen we ons altijd
arm en ontevreden ook al bezitten we nog zo veel. We zijn
voortdurend bang om het weinige dat we hebben te verliezen.
Zo'n houding ten opzichte van materiële zaken maakt onze
geest rusteloos en verleidt ons om oneerlijke dingen te doen
om meer spullen te verzamelen of om onvriendelijk tegen anderen
te zijn om te beschermen wat we bezitten. We offeren dus om
deze destructieve gewoonten van gehechtheid en egoïsme
te doorbreken.
De belangrijkste offergave is echter onze
beoefening om anderen te helpen en onze eigen geest te ontwikkelen.
Wat offeren?
Er zijn legio mogelijkheden voor offergaven,
bijvoorbeeld:
- Voedsel kun je eerst (mentaal) aanbieden aan de Boeddha voor je het nuttigt.
- Positieve energie die je hebt gecreëerd en verzameld
kunnen we aanbieden (toewijden) als offergave. Je stelt
je dan voor dat die energie materialiseert tot offergaven.
- In het algemeen kunnen we, wanneer we iets hebben
gekocht, dit eerst aanbieden aan de Boeddha's voor
het zelf te gebruiken. Zo creëren we extra positieve
energie.
- Ook wierook en lichtofferandes zijn mogelijk. Kaarsjes
of elektrische lichtjes zijn heel geschikt.
- Mooie dingen die je ziet - bijvoorbeeld een zonsondergang.
In de Indiase en Tibetaanse traditie worden
altijd bloemen, licht, wierook en muziek geofferd, maar je
mag ook hele andere dingen offeren. Het criterium is datgene
wat je zelf mooi vind en datgene wat je bijvoorbeeld hoge
gasten aanbiedt. Het hoeft niet veel te kosten. Het gaat om
de intentie, de motivatie en de kwaliteit van het aanbieden.
Lama Yeshe bijvoorbeeld
had soms een speelgoedvliegtuigje op zijn altaar staan omdat
vliegtuigen het mogelijk maakten dat hij over de hele wereld
de leer van de Boeddha kon onderrichten.
Als we een offerande brengen, willen we dat doen zonder een
gevoel van verlies van onze kant. Daarom worden in de Tibetaanse
traditie schaaltjes water op het altaar geofferd. Water is
altijd voorhanden zodat we het gemakkelijk kunnen offeren
zonder gehechtheid of egoïsme. Door op deze manier te
offeren wennen we aan het idee en de handeling van het geven.
We voelen ons rijk als we dingen weggeven en leren genieten
van het delen met anderen.
Als je de mooiste offergaven alleen aanbiedt
om indruk te maken op anderen, dan wordt het offeren geen
spirituele activiteit, maar een egoïstische bezigheid.
Een positieve motivatie is erg belangrijk wanneer je iets
offert, anders heeft het offeren geen of maar een heel beperkt
effect en kan het juist gierigheid of gehechtheid opwekken.
Zorg er dus ook voor dat de offergaven op een eerlijke manier
verkregen zijn en zuiver zijn.
Symboliek van de
traditionele 8 offergaven
De traditionele offergaven hebben een uitgebreide
symbolische betekenis, die vaak anders is dan we in onze westerse
cultuur zouden verwachten; hieronder een heel beknopt overzicht:
Water om het gezicht en de handen
te wassen (Sanskriet: argham)
Dit symboliseert voorspoedigheid zodat de oorzaken en omstandigheden
die positieve resultaten geven voor alle voelende wezens
ontstaan.
Water om de voeten te wassen (Sanskriet: padyam)
Symboliseert zuivering, door de voeten van alle verlichte
wezens te wassen, zuiveren we alle negatieve karma
en verduisteringen van de geest van onszelf en alle andere
wezens.
Bloemen (Sanskriet: pushpe)
Bloemen staan voor vrijgevigheid, dat ons hart opent en
de schoonheid van de verlichting laat zien. Bij het offeren
kun je visualiseren dat je de bloemen als een krans voor
het hoofd van de Boeddha's aanbiedt. Vrijgevigheid
staat niet alleen voor het geven van materiele bezittingen,
maar ook het geven van bescherming, zoals het beschermen
tegen gevaarlijke situaties. Het geven van wijsheid
is een belangrijke vorm van vrijgevigheid, die anderen kan
helpen hun lijden te verminderen.
Wierook (Sanskriet: dupe)
Wierook staat voor ethiek en morele zelfdiscipline. Ethiek
en morele zelfdiscipline zijn niet alleen belangrijk om
te voorkomen dat we anderen onnodig schade toebrengen en
zo negatief karma voor onszelf verzamelen, maar
ook om onze geest beter onder controle te krijgen. Zonder
beheersing van onze eigen geest blijven we gevangenen van
onze eigen verstorende emoties en onjuiste egoïstische
zienswijzen.
Licht (Sanskriet: aloke)
Licht symboliseert vooral geduld en de helderheid van geest
die de schaduwen van onwetendheid uit de geest verdrijft.
Geduld laat de kracht en de helderheid van de geest zien
die wijsheid en mededogen bezit. Geduld
kan op veel manieren worden beoefend; als middel tegen woede,
maar ook het geduld van studie en beoefening. Aan de andere
kant moeten we juist geen geduld hebben met onze verstorende
emoties zoals bijvoorbeeld woede, jaloezie, eigenwijsheid
en trots. Zie ook deze pagina over lichtofferanden.
Parfum, prettige geuren (Sanskriet: gandhe)
Aangename geuren als offergaven aan de neus van de verlichte
wezens zoals van saffraan en sandalwood en dergelijke staan
voor enthousiaste
volharding. Met deze kwaliteit kunnen we alle kwaliteiten
van de verlichting realiseren. Het resultaat van
onze beoefeningen en geestestraining hangt af van onze eigen
inspanningen en motivatie. Je kunt mediteren dat
door deze offergave alle voelende wezens de kwaliteiten
van de verlichting zullen bereiken.
Voedsel (Sanskriet: naividye)
Deze offergave aan de tong van alle Boeddha's en
Bodhisattva's symboliseert samadhi, of éénpuntige
concentratie, die als een nectar voor de geest is. Eénpuntige
concentratie geeft niet alleen gelukzaligheid, maar ook
paranormale krachten zoals helderziendheid. Zoals voedsel
ons lichaam steunt, zo geeft de stabiele geest van concentratie
een rustige en heldere geest. Mediteer dat door
deze offergaven van parfum alle voelende wezens
de kwaliteit van samadhi (eenpuntige concentratie)
mogen ontwikkelen.
Muziek (instrumenten) (Sanskriet: shabda)
We offeren muziek aan de oren van de verlichte wezens, dat
wijsheid symboliseert. Door zijn ontstaan en werking,
symboliseert geluid het afhankelijke ontstaan; het geluid
van een gitaar wordt veroorzaakt door de snaar, het hout,
een vinger etc., die alle nodig zijn om geluid te produceren,
we hebben oren nodig om het te horen, en geluid verder is
bijzonder tijdelijk. Op dezelfde manier is de wijsheid
dat alle dingen afhankelijk ontstaan van oorzaken en omstandigheden,
en bovendien vergankelijk
zijn de oorzaak dat we de verlichting kunnen bereiken. Mogen
alle voelende wezens deze wijsheid ontwikkelen
en zich bevrijden van verwarring en onwetendheid en zo de
verlichting bereiken.
Een heel ander type offergave is de symbolische
offergave van het hele universum, zie hiervoor de pagina over
de mandala
offerande.
Offergaven achteraf zelf gebruiken
De offergaven maken we aan de Drie Juwelen,
de Boeddha, de Dharma (zijn leer) en de
Sangha (de gemeenschap), en als we de offergaven
van het altaar nemen en vervolgens zelf opeten of opdrinken
dan is er het gevaar dat we feitelijk stelen van de Drie
Juwelen.
Het is zeker niet juist om de offergaven direct van dezelfde
schalen te eten of drinken.
Om te voorkomen negatief karma te verzamelen door dit te doen,
geeft Lama
Zopa Rinpochee het advies om een mantra te reciteren,
zijn advies staat op de pagina Mantra
om schade te voorkomen door het eten van offergaven bestemd
voor de Drie Juwelen.
|
