Home Maitreya Instituut
 

De Vier Edele Waarheden

   Shakyamoeni Boeddha door Andy Weber
 
Shakyamoeni Boeddha
door Andy Weber

Nadat de Boeddha de verlichting had bereikt, gaf hij in het Hertenpark in Sarnath (noord India) zijn eerste onderricht, dat ging over de Vier Edele Waarheden. Zij vormen het fundament voor het boeddhisme.

1. Het bestaan van lijden

Variërend van ontevredenheid tot kwelling, is lijden een steeds terugkerende ervaring in ons leven. Het woord 'lijden' is een vertaling van het Sanskriet 'Dukkha', wat ook veel algemener ongemak, frustratie of het ervaren van problemen betekent. De Boeddha bedoelt dat het lijden ons hele bestaan doordringt en zowel onze geest als ons lichaam beïnvloedt. Geluk is slechts van korte duur en maakt snel weer plaats maken voor ontevredenheid, behoefte aan verandering of begeerte. Niets in onze wereld is helemaal perfect of betrouwbaar, en onze enige zekerheid is de dood, waarbij we alles verliezen waar we aan gehecht zijn.

2. De oorzaken van lijden

Gewoonlijk geven we de omstandigheden of andere mensen de schuld van onze pijn en frustraties. Maar als we heel eerlijk zijn, ontdekken we dat ons hart vol zit met eindeloze verlangens: “Als ik dat en dat heb, dan zal ik gelukkig zijn”, maar ook op een subtieler niveau als “Ik wil goed zijn, rijker zijn, beter zijn, ik wil…” Het lijken allemaal wel goede ideeën, maar ze leiden nooit tot een volledige voldoening.
In plaats van voldoening komt ons ontevreden ego altijd weer met andere wensen. Deze eindeloze verlangens laten ons dingen doen die vaak negatief zijn voor anderen, en deze negatieve acties (karma) resulteren in de toekomst weer voor nieuwe problemen voor onszelf. We begrijpen niet dat onze eigen manier van denken en daden in feite ons eigen geluk of ongeluk voor de toekomst bepalen.

3. Het einde van lijden is mogelijk: Nirvana

De Boeddha (zoals bijna iedereen in zijn tijd in India) geloofde niet alleen in wedergeboorte, maar door zijn geestelijke ontwikkeling wist hij ook dat wedergeboorte bestaat. De dood kan dus niet het einde betekenen van alle lijden, omdat we gewoon weer herboren worden in een ander lichaam, met de bijkomende problemen. Toen de Boeddha de verlichting bereikte, begreep hij dat er toch een definitief einde kan komen aan dit lijden; in de staat van Nirvana. Dit inzicht is een inspiratiebron voor boeddhisten om te proberen zich ook te bevrijden van de wereld van onbevredigde verlangens en ellende.

4. Het pad dat leidt naar het opheffen van de oorzaken van lijden

De Boeddha geeft advies om te leven op een manier waarbij we ons niet langer laten leiden door eindeloze verlangens, maar de voorwaarden te scheppen om uiteindelijk Nirvana en zelfs het boeddhaschap te bereiken. Dit kan bij voorbeeld door het achterwege laten van de tien negatieve activiteiten (zoals doden, stelen, sexueel wangedrag, liegen, etc.) en beoefenen van het achtvoudige pad. Dit pad biedt praktische manieren om onze verlangens en problemen te verminderen en uiteindelijk geheel te stoppen, zodat we de verlichting bereiken en van alle lijden verlost worden. De factoren van het achtvoudige pad kunnen worden onderverdeeld in ethish gedrag, concentratie en wijsheid:

Ethisch gedrag (Sanskriet: śīla)

1. Juiste spraak / communicatie
2. Juiste acties, handelingen
3. Juist levensonderhoud

Concentratie (Sanskriet: samādhi)

4. Juiste inspanning
5. Juist bewustzijn - niet opgewonden, wel helder en mindful
6. Juiste concentratie

Wijsheid (Sanskrite: prajña of jñana)

7. Juiste motivatie / intentie
8. Juist inzicht in de realiteit

 

Voor een uitgebreide les over de vier edele waarheden, zie dit transcript van een les door Geshe Sonam Gyaltsen en deze documentaire van de BOS.

 

 

  Home  |  Vorige pagina  |  ^Top van de pagina  

Studie en meditatie in het Tibetaans boeddhisme

Laatste pagina update: 24-nov-16
  Copyright © Maitreya Instituut
2000-2016